day-tre-2-tuoi-tap-noi

DẠY TRẺ 2 TUỔI TẬP NÓI (phần 1)

Không ít lần, xem các đoạn clip bé líu lo diễn đạt những ý nghĩ một cách đầy thông minh và đáng yêu, mẹ thầm ước ao con mình mai này cũng sẽ được như thế.

Nhưng bật mí cùng mẹ, để con có vốn từ phong phú, cách diễn đạt ngộ nghĩnh, thuộc được rất nhanh các bài hát, bài thơ thì không phải chuyện một sớm một chiều. Muốn bé phát triển ngôn ngữ tốt như thế ở tuổi lên 3, lên 4…, thật ra bạn cần giúp bé “tập nói” ngay từ tuổi lên 1, lên 2. Cùng Pampers thực hiện “kế hoạch tập nói” cho bé nhà mình nào.

Những “cột mốc” để đánh giá mức độ ngôn ngữ của bé

* Từ 3-6 tháng: Bé ê a được nguyên âm “a”, cố gắng phát âm những chữ “ba”, “bà” dù không rõ. Bé rất chăm chú nhìn miệng người khác khi người khác nói chuyện với bé.

* Từ 6-9 tháng: Phát âm được 2 âm cùng lúc như “ma ma”, “ba ba”… dù không rõ.

* Từ 9-12 tháng: Bé phát âm được nguyên âm “ê”, “a”, biết cách kéo dài thành một chuỗi âm thanh (như kiểu đang “nói chuyện” thành một câu) nhưng không rõ từ, không rõ nghĩa. Bạn sẽ rất buồn cười và thích thú khi thấy con hăng hái “nói chuyện” nhiều đến thế.

* Từ 12-15 tháng: Trẻ nói được khoảng 2-3 từ đơn khá rõ. Thường gặp nhất là những từ có nguyên âm “a” và là cách gọi những người thân thiết nhất. Ví dụ: “ba”, “bà”... Điểm khác biệt so với trước đó là bé đã bắt đầu nói rất rõ các từ đơn này, đồng thời có vẻ như hiểu nghĩa (dù đôi khi vẫn lẫn lộn). Ví dụ khi bé muốn gọi ba, bé sử dụng đúng chữ “ba” và không gọi người khác là “ba”.

* Từ 15-18 tháng: Trẻ nói được khoảng 4-6 từ đơn khá rõ. Thường là tên các con vật gần gũi: “chó”, “gà”, “cá”… Trẻ cũng thể hiện hiểu nghĩa, gọi chính xác tên con vật chứ không chỉ là phát âm “ê a”. Trẻ có thể nói cùng lúc kết hợp với các cử chỉ như: chỉ tay vào hồ cá, đưa tay vẫy…

* Từ 18-24 tháng: Trẻ biết gọi ít nhất 6 bộ phận trên cơ thể (mắt, mũi, miệng, tay, chân, đầu…). Khi bạn cho trẻ nhìn tranh vẽ, trẻ có thể gọi tên các con vật quen thuộc chính xác (biết cách liên hệ giữa hình ảnh và từ ngữ). Một số trẻ cố gắng ghép nối được 2 từ với nhau, dù đúng nghĩa hoặc sai nghĩa. Ví dụ: “tay mẹ”, “mẹ măm” (mẹ cho con “măm”!).

* 2 tuổi: Trẻ biết ít nhất 25 từ, biết gọi tên người, biết cách gọi người thân theo danh xưng “mẹ”, “bố”, “bà”… Nghe hiểu và biết thực hiện các việc chào hỏi (ví dụ bạn nói: “Con chào bà đi”, bé biết khoanh tay, biết “dạ”), biết từ chối (nói “không”).

* Từ 2-3 tuổi: Bạn sẽ bắt đầu “chóng mặt” với tốc độ phát triển ngôn ngữ của con. Trẻ nói rất nhiều, biết vào khoảng 50-200 từ với nghĩa đầy đủ. Trẻ tự nói chuyện, thích hỏi từ mới, thích diễn đạt ý mình bằng câu. Trẻ đã có thể tạo ra và dùng được các câu đơn giản. Trẻ cũng biết đặt câu hỏi từ giai đoạn này, ở mức độ đơn giản và phức tạp lên dần.

Làm sao xác định trẻ có chậm nói không?

Bạn có thể dựa trên những mô tả nêu trên. Đồng thời lấy cột mốc 2 tuổi để xem bé đạt được bao nhiêu điều dưới đây:

- Nhận biết chính xác những đồ vật để trước bé mỗi ngày. Ví dụ mẹ hỏi: “Cốc của con đâu?”, nếu bé chỉ cái cốc trên bàn nghĩa là bé hiểu và biết chính xác tên gọi của đồ vật.

- Bé cố gắng phối hợp nhiều từ khác nhau lại thành cụm từ và câu dù nội dung có thể chưa đúng. Ví dụ bé muốn ăn trứng, bé 2 tuổi sẽ cố gắng “diễn đạt”: “trứng mẹ măm”, “măm trứng”, “trứng măm”, “mẹ trứng”… 

- Nói được tên của bộ phận chính trên cơ thể hoặc ít nhất là chỉ đúng các bộ phận trên cơ thể khi mẹ gọi tên từng bộ phận.

- Luôn có vẻ chú ý lắng nghe người khác nói chuyện với nhau.

Nếu bé chỉ nói được khoảng 10 từ đơn và 4-5 từ ghép (con cá, cái bánh, kem sữa…) nhưng bé hiểu mẹ nói gì, bé biết làm theo đúng yêu cầu của mẹ khi mẹ nói (ví dụ mẹ nói: “Con đưa mẹ cái ly màu xanh”, bé làm theo chính xác) thì vấn đề của bé chỉ là chậm nói đơn thuần. Bé sẽ bắt nhịp rất nhanh nếu mẹ tích cực tập nói cho con ở tuổi lên 2.

Trường hợp bé rất thờ ơ khi người khác nói chuyện, không chăm chú nhìn miệng của mẹ, không mấp máy miệng cố gắng nói, mẹ đưa ra yêu cầu nhưng bé không thực hiện được, vốn từ của bé dưới 10 từ đơn, thậm chí trong 10 từ này cũng dễ lẫn lộn và sai nghĩa, bé phát âm đủ kiểu khác nhau nhưng không rõ từ và không đúng nghĩa… mẹ cần đưa bé đến các trung tâm tư vấn và phòng khám chuyên khoa tại bệnh viện để kiểm tra.

Chủ đề liên quan: