Cách chăm sóc trẻ sơ sinh non tháng

Cách chăm sóc trẻ sơ sinh non tháng

Làm thế nào để hiểu và chăm sóc cho bé sinh non phát triển khỏe mạnh?

Nhiều bé do sinh non nên thường hay ngủ gà gật, phản xạ kém với hình ảnh hoặc tiếng động và không thoải mái khi được sờ, chạm. Ngoài ra, bé sinh non cũng ít giao tiếp hơn, vì đã dồn sức cho việc bú, phát triển và né tránh nguồn sáng mạnh hoặc âm thanh lớn.

Đôi khi bố mẹ cảm thấy bất lực vì không thể giao tiếp bằng mắt với bé hoặc không cảm nhận được sự gắn bó từ những phản ứng tích cực của bé khi được vỗ về  hoặc khi mẹ con nhìn nhau. Đừng buồn, vì những trở ngại ban đầu này là hoàn toàn bình thường.

Nên để bé dẫn dắt cho sự tương tác của đôi bên. Ban đầu, khi bạn cố nhìn và nói chuyện với bé, bé có thể nhìn đi chỗ khác, thiêm thiếp ngủ hoặc trở nên ủ rũ. Bé đang phát tín hiệu thông báo rằng mình chưa sẵn sàng để nhìn, nghe và cử động trong cùng một lúc. Trong trường hợp này, nên hạn chế tương tác, mà chỉ để bé nhìn bạn. Sau đó, bạn có thể thủ thỉ để khích lệ bé, dõi theo cử động của đầu bạn, khi bạn chầm chậm di chuyển từ bên này sang bên kia. Nhưng ngay lúc này, nếu nhìn đi chỗ khác hoặc giữ im lặng, bạn đang tôn trọng những tín hiệu của bé và đang giúp bé thư giãn để có thể sẵn sàng tiếp nhận nhiều tương tác hơn. Với nhiều bé sinh non, bú là một khoảng thời gian đặc biệt khó khăn, vì nó đòi hỏi toàn bộ sự tập trung và phối hợp để bú, nhìn và lắng nghe. Do vậy, bạn nên im lặng trong lúc này. Bé sẽ ra hiệu khi nào mình sẵn sàng để xử lý nhiều yếu tố kích thích hơn.

Hiểu những tín hiệu của bé sinh non

Những biểu hiện dưới đây của bé giống như thông báo “Con mệt rồi” giúp bạn biết thời điểm nào bé cần nghỉ ngơi hoặc mọi thứ cần phải chậm lại, bao gồm:

  • Thở nhanh hơn hoặc đứt quãng
  • Gồng người (như đang rặn)
  • Da tái hoặc đỏ hơn
  • Ngáp
  • Nấc cục
  • Thả lỏng, duỗi chân tay hoặc trở nên ủ rũ
  • Đột ngột có cử động mạnh như co quắp hoặc giật mình
  • Cong người
  • Thè lưỡi
  • Trở nên cáu gắt hoặc liên tục cáu gắt trong một lúc
  • Nhìn chỗ khác khi đang giao tiếp
  • Lim dim ngủ khi lẽ ra bé đang thức

Còn những biểu hiện bên dưới của bé lại là ngụ ý cho thông báo “Con sẵn sàng” ra hiệu rằng bé đã chuẩn bị tốt hơn để xử lý những thông tin truyền đến, bao gồm:

  • Thở đều
  • Da có màu bình thường
  • Tay chân cử động nhẹ nhàng
  • Tỉnh táo một cách điềm tĩnh
  • Nhìn chăm chú vào một gương mặt hay đồ vật
  • Lim dim rồi ngủ ngon đúng lúc, để khi thức giấc, bé sẽ đủ sức tiếp nhận nhiều thông tin.

Những mẹo hữu ích khác để chăm sóc bé sinh non:

Tạo môi trường dễ chịu. Bé có thể nhạy cảm với ánh sáng, tiếng động hoặc những thứ mới mẻ, vì vậy, nên thận trọng hơn nữa khi bé mệt hoặc đang phải cố gắng tập trung để thực hiện những kỹ năng khó như bú hoặc lắng nghe bạn nói. Lưu ý tránh những địa điểm và hoàn cảnh có thể “quá sức” đối với bé như mang bé sơ sinh đến cửa hàng rau củ chẳng hạn. Chuyện này đồng nghĩa với việc truyền cho bé quá nhiều dữ liệu nhạy cảm. Sau này khi cứng cáp hơn, bé mới có thể ứng phó được với những yếu tố kích thích do môi trường như vậy mang lại.

Lưu ý đến nhịp độ và thời điểm. Bé có nhu cầu tự thức dậy và đang hoàn thiện lịch trình thức – ngủ của mình, cũng như tập làm quen với sự chăm sóc của nhiều người. Nên dò tìm những tín hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng để chơi đùa, nhưng phải chắc chắn để bé yên tĩnh khi bé cần hồi phục hay buồn ngủ.

Tạo sự liên tục và lặp lại. Cũng như người lớn, bé cần phải biết điều gì sắp xảy ra để bớt lo âu và thích nghi tốt hơn. Nên duy trì một hệ thống giờ giấc mỗi ngày cho bé, chẳng hạn như việc có cùng một người chăm sóc hay luôn ngủ trên một chiếc giường sẽ tạo ra một thế giới ngăn nắp và nằm trong dự đoán cho bé. Điều này sẽ giúp bé cảm thấy an toàn hơn và vì thế bé cũng sẽ thư giãn, học những kĩ năng mới dễ dàng hơn.

Hỗ trợ khi bé cố gắng hoàn thiện mình. Theo thời gian, bé sẽ học cách tự làm mọi thứ và nhờ đó sẽ cảm nhận được niềm vui từ thành quả của mình. Mọi nỗ lực dù nhỏ nhắn để làm dịu bản thân ví dụ như mút bàn tay của bé đều đáng được khích lệ và cũng là nền tảng cho những cố gắng sau đó. Tuy nhiên, bé sinh non có thể cần được hỗ trợ nhiều hơn. Đỡ vai để bé có thể dễ dàng đưa tay vào miệng mút là một cách hoặc bạn cũng có thể giúp bé ôm chân để cảm thấy yên tâm hơn. Những nâng đỡ nho nhỏ này có tác động lớn lao đối với việc bé tiếp thu các kĩ năng.

Ôm giữ và đặt bé cẩn thận.  Khi bé thức, nên di chuyển bé nhẹ nhàng, chầm chậm. Bé sinh non vẫn đang cố gắng để có thể cử động nhịp nhàng và giữ tay chân không bị đung đưa hoặc buông thõng. Nên ôm bé vào lòng để trẻ cảm nhận được sự khích lệ và hơi ấm tỏa ra từ bạn, hoặc luôn bọc bé trong chăn mền cho đến khi bé có thể kiểm soát cử động của mình. Vì bị sinh non, nên đôi khi bé cử động khó khăn và bạn sẽ đọc được tín hiệu “Con mệt rồi” khi di chuyển bé nhanh, không bao bọc hoặc nâng đỡ bé.

Nên lưu ý đến cách trẻ thực hành phối hợp cả cơ thể, bao gồm:

  • Chộp và giữ chặt chăn mền, ngón tay bạn hoặc những đồ vật khác
  • Co chân khi nằm
  • Đặt tay lên mặt hay cho vào miệng
  • Mút ti giả hoặc ngón tay
  • Gập cánh tay và cẳng chân về phía trước để co người lại

Chẳng mấy chốc bạn sẽ quen với những cách giao tiếp đặc biệt của bé và trở thành nguồn hỗ trợ, khích lệ mà bé cần để tương tác với thế giới.

Chủ đề liên quan: