Làm thế nào để bé không nói tục

Làm thế nào để bé không nói tục

Nếu chăm chú lắng nghe ngôn ngữ của bé ở độ tuổi mầm non, bạn sẽ nhận thấy từ ngữ được sử dụng đôi khi không trong sáng như ta vẫn tưởng. Bé nói chuyện, đôi khi thêm thắt những từ ngữ rất thô lỗ. Một số là kiểu nói tục đơn giản của người lớn. Một số khác, chẳng hạn như “đồ thối thối”, là do bé tự nghĩ ra.

Bé học nghĩa của hầu hết mọi từ ngữ từ ngữ cảnh mà chúng được sử dụng. Đó là lí do bé sẽ xin “sữa” khi muốn uống gì đó, vì với bé, “sữa” đơn giản là từ có liên quan đến hành động uống. Những gì xảy ra khi bé nói đã giúp bé đúc kết được ý nghĩa của nó.

Công cụ để gây chú ý
Bé hiểu được sức mạnh của từ ngữ – nhất là một số từ – kể cả khi không hiểu nghĩa của chúng.

Timothy B. Jay, giáo sư ngành tâm lý học tại North Adams States College thuộc bang Massachusetts, từng nghiên cứu về những kiểu văng tục và dạng ngôn ngữ thô lỗ ở trẻ em. Ông đã nhận thấy trong vấn đề này, cũng như những phạm vi phát triển ngôn ngữ khác, bé gái sẽ nổi trội hơn. Trung bình, bé gái từ 3 đến 4 tuổi biết 23 từ hoặc lời nói thô tục, so với mức 17 từ ở bé trai.

Điều quan trọng là phải tìm hiểu không chỉ nguyên nhân khiến bé nói năng như vậy, mà cả sự khác biệt giữa ý nghĩa mà bé gán cho những từ ngữ đó và cách hiểu của chúng ta.

Từ ngữ mạnh, cảm xúc mạnh

Một đứa trẻ 3 tuổi có thể nói tục để chọc bạn bè. Dĩ nhiên bé không có ý đề cập đến ý nghĩa chính xác của từ mà bé nói. Ở tuổi này, bé thường có nhiều cảm xúc mạnh. Một trong những thử thách đối với bé mầm non là học cách để kiểm soát cảm xúc tốt hơn. Khi gọi người khác bằng một danh từ xấu, bé có thể đang truyền tín hiệu rằng mình không sợ. Một lần nữa, ngôn ngữ bé sử dụng thể hiện những vấn đề về mặt phát triển đang chi phối cuộc sống của bé.

Ngôn ngữ thô tục ở khắp nơi

Bạn khó có thể ngăn bé nghe thấy những từ ngữ này. Chúng ở quanh bé trong trường mầm non, ở sân chơi, trên ti vi, dù thậm chí chưa bao giờ xuất hiện trong nhà bạn. Điều thật sự cần làm là giải thích cho bé hiểu những ngôn ngữ như vậy thích hợp trong hoàn cảnh nào và giúp bé hoàn thiện hơn kỹ năng giao tiếp để có thể diễn đạt suy nghĩ tốt hơn mà không phải dùng đến những ngôn ngữ kia.

Gợi ý hữu ích
Dưới đây là những điều bạn có thể thực hiện:
  • Lờ bé đi. Bé hầu như lặp đi lặp lại lời nói tục là để được chú ý hơn. Việc bị lờ đi sẽ khiến bé thử những cách khác. Thật chẳng có gì thú vị nếu người lớn không xôn xao vì chuyện đó! 
  • Gợi ý từ ngữ khác. nên dạy trẻ những từ ngữ thay thế (chẳng hạn như “Gớm quá!”). Thường thì nếu chúng ta bảo bé không làm điều gì đó sẽ không hiệu quả bằng việc gợi ý cho bé về một hành động khác ổn thỏa hơn. Gợi ý cho bé chọn những từ khác giúp bé biết rằng bạn hiểu những cảm xúc mạnh của bé, đồng thời khích lệ bé thể hiện những cảm xúc đó theo một hướng có thể chấp nhận được. 
  • Làm gương cho bé. Bé thường bắt chước theo bạn để biết kiểu ngôn ngữ nào là phù hợp trong những tình huống khác nhau. Bạn không thể trông mong một bé mầm non được khuyến khích để học nói và thể hiện mình nhiều hơn, lại không sử dụng những từ ngữ đầy cảm xúc như vậy khi nghe được từ chính bố mẹ mình. 

Điều quan trọng là không chỉ tìm hiểu vì sao bé “nói tục” trong những năm đầu đời, mà còn phải tìm cách để bé hiểu những từ ngữ đó thực sự có ý nghĩa thế nào.

Chủ đề liên quan: