Phục hồi sau khi sinh

Phục hồi sau khi sinh

Sau tất cả những vất vả và hạnh phúc khi đón bé chào đời, đã đến lúc cơ thể bạn cần thời gian để phục hồi trở lại. Giai đoạn này có thể dài ngắn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm cả việc bạn sinh thường hay sinh mổ. Cùng chúng tôi tìm hiểu thêm nhé!

Sinh con là một quá trình sinh lý bình thường nhưng cơ thể bạn vẫn cần phải trải qua một khoảng thời gian dài nhiều tuần lễ để tự phục hồi sau khi bé chào đời. Trên thực tế, điều này có thể kéo dài tới một năm thì cơ thể bạn mới hoàn toàn trở lại trạng trái bình thường như trước khi sinh. Mặc dù có một vài khác biệt trong sự hồi phục giữa sinh thường và sinh mổ, quá trình này về cơ bản là giống nhau. Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự hồi phục này bao gồm: sức khỏe tổng quát, tình trạng dinh dưỡng và mức độ mệt mỏi hoặc căng thẳng.

Các cơn co thắt và sự co hồi tử cung

Ngay sau khi bé được sinh ra, nhau thai bị tách ra khỏi thành tử cung và bị đào thải ra ngoài. Lúc này, các khu vực thành tử cung gắn với nhau thai ở vào trạng thái hệt như một vết thương hở miệng cần phải được chữa lành. May mắn thay, cơ thể của bạn sẽ nhanh chóng phản ứng với việc đó. Chỉ trong vòng vài phút sau khi sinh, tử cung sẽ co bóp chặt để bịt kín các mạch máu tại vị trí của nhau thai. Những cơn co thắt này, còn được gọi là “co thắt dạ con”, có thể rất mạnh mẽ vào những ngày đầu tiên và sẽ giảm dần sau đó. Bạn cũng sẽ cảm thấy những cơn đau quặn khi cho bé bú vì hành động này kích thích các cơn co thắt tử cung. Nếu cảm thấy không thể chịu nổi, bạn có thể sử dụng thuốc giảm đau.

 

Ngay sau khi sinh, bạn sẽ cảm thấy tử cung đang ở vị trí ngang bằng với rốn. Những cơn co thắt tử cung sẽ khiến bạn cảm thấy như có một trái bóng trong bụng mình. Mỗi ngày, quả bóng sẽ nhỏ dần và di chuyển xuống khung chậu sau xương mu cho đến khi bạn không thể cảm nhận được nữa. Hiện tượng này gọi là quá trình co hồi tử cung và cho thấy sự phục hồi đang tiến triển bình thường. Trong thời gian bạn nằm viện, y tá sẽ thường xuyên kiểm tra để đánh giá sự co hồi này. Nếu tử cung không đạt được trạng thái mong đợi, y tá có thể xoa bóp để kích thích đẩy nhanh tiến độ.

Sản dịch

Cần mất đến 10 ngày để các buồng tử cung hoàn toàn lành lặn. Trong thời gian đó, bạn sẽ để ý thấy âm đạo thải ra một chất nhầy màu máu gọi là sản dịch. Sản dịch có màu đỏ tươi trong một hoặc hai ngày đầu sau sinh, hệt như trong những ngày hành kinh nặng. Sau đó lượng sản dịch sẽ giảm dần và chuyển sang màu nâu đậm, rồi hồng nhạt và cuối cùng là màu trắng sau 10 ngày. Tới thời điểm này, buồng tử cung đã hoàn toàn phục hồi. Quá trình này sẽ diễn ra nhanh hơn ở những phụ nữ cho con bú vì hành động bú của bé giúp kích thích tử cung co thắt và đẩy nhanh tốc độ phục hồi. Trước khi sản dịch biến mất, bạn nên hạn chế quan hệ tình dục và giữ vệ sinh tốt vùng kín suốt cả ngày để ngăn chặn vi khuẩn thâm nhập vào âm đạo.

Sự phục hồi vết mổ

Dù sinh tự nhiên hay sinh mổ, các vết mổ vẫn cần có thời gian phục hồi. Trong trường hợp sinh tự nhiên, bạn có thể phải rạch tầng sinh môn. Đường rạch nhỏ này được tiến hành để mở rộng miệng âm đạo và giúp dễ lấy em bé ra ngoài hơn, sau đó được khâu lại. Cũng như các vết mổ khác, quá trình phục hồi tầng sinh môn thường kéo dài vài tuần. Các sợi chỉ khâu sẽ tự tiêu đi nhưng vết rạch có thể bị co thắt hoặc đau trong tuần đầu tiên sau khi sinh. Nhiễm trùng cũng có thể xảy ra nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu tầng sinh môn được vệ sinh tốt. 

Trong trường hợp sinh mổ, vết rạch bụng sẽ mất nhiều thời gian hơn để phục hồi. Nếu việc sinh mổ không được lên kế hoạch và dự đoán trước do những bất thường trong khi con, cơ thể bạn không những phải trải qua quá trình phục hồi tương tự như khi sinh thường mà còn phải phục hồi cả vết mổ. Thường thì điều này mất nhiều thời gian hơn và kéo dài từ 4 đến 6 tuần. Vết thương khi sinh mổ sẽ gây đau đớn sau khi thuốc mê hết tác dụng nên bạn có thể dùng thuốc giảm đau nếu cần thiết. Lúc đầu, thuốc có thể chứa những chất gây mê mạnh khiến bạn cảm thấy chóng mặt và buồn ngủ. Nếu vết khâu sử dụng chỉ không tiêu, bác sĩ sẽ cắt chỉ trong vòng 5 ngày sau khi sinh. Một số bác sĩ khác lại sử dụng kẹp kim loại để cố định vết mổ và tháo bỏ vài ngày sau đó. Các vết khâu hoặc kẹp kim loại có thể gây ra cảm giác căng kéo da trong khi phục hồi. Thêm vào đó, do ống thông tiểu cần phải được đưa vào bàng quang trước khi phẫu thuật, khi gỡ bỏ dụng cụ này, bạn cần phải uống thật nhiều nước và đi tiểu thường xuyên để ngăn ngừa nhiễm trùng bàng quang.

Tăng cường tuần hoàn máu

Để tăng cường tuần hoàn máu hậu phẫu, bạn sẽ được yêu cầu cử động cẳng chân, bàn chân và các ngón chân ngay sau khi chất gây mê hết tác dụng. Bác sĩ cũng sẽ yêu cầu bạn ngồi ở một bên giường, ngồi trên ghế và đi lại trong ngày đầu tiên sau khi sinh. Ngoài ra, bạn cũng cần phải mang vớ đàn hồi để thúc đẩy tuần hoàn máu và ngăn ngừa tụ máu. Bởi quá trình sinh mổ hồi phục phức tạp hơn, bạn có thể phải ở lại bệnh viện lâu hơn thông thường từ 3 đến 5 ngày.

Bí quyết giúp phục hồi tại nhà

Sau đây là một số bí quyết giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn, đồng thời thúc đẩy quá trình phục hồi nhanh hơn:
  • Hít thở thư giãn và xoa bóp nếu các cơn đau hậu sinh khó chịu. Nếu những biện pháp này không có tác dụng, bạn có thể uống thuốc giảm đau không kê toa do bác sĩ khuyến cáo. nên nhớ rằng những cơn đau là dấu hiệu của sự co hồi tử cung và quá trình phục hồi đang tiến triển tốt.
  • Để ngăn chặn viêm nhiễm ở vết rạch tầng sinh môn, nên sử dụng một miếng gạc y tế để vệ sinh mỗi 4 – 6 giờ. Luôn lau từ phía trước ra sau để tránh vi khuẩn lây lan từ trực tràng sang âm đạo. Rửa sạch tầng sinh môn sau khi đi vệ sinh bằng nước ấm và lau khô bằng gạc. Ngồi trong một chậu nước ấm hoặc dùng gạc ấm nén vào vết thương cũng thúc đẩy sự phục hồi. Ngoài ra, bạn có thể thực hiện bài tập Kegels để thúc đẩy lưu thông máu và giúp vết rạch mau lành.
  • Tuân theo các hướng dẫn của bệnh viện để chăm sóc vết sinh mổ. Giữ quần áo luôn sạch sẽ và khô thoáng.
  • Một chế độ ăn uống lành mạnh cũng giúp hỗ trợ quá trình phục hồi. Nên chắc chắn rằng bạn luôn dung nạp đủ hàm lượng protein, vitamin và uống nhiều nước.
  • Không quan hệ tình dục cho đến khi sản dịch biến mất và tầng sinh môn đã lành hẳn. Có thể bạn sẽ không hứng thú với chuyện này do vẫn còn cảm thấy mệt mỏi. Tuy vậy, bằng những hình thức khác, nên cho người bạn đời của mình biết rằng bạn vẫn rất yêu anh ấy, dù thực tế gần như tình cảm của bạn đang dồn hết cho bé ở thời điểm này.
  • Nên nghỉ ngơi! Đây là một phần quan trọng của quá trình phục hồi. nên cố gắng ở nhiều trên giường hoặc ghế sofa trong tuần đầu tiên sau khi sinh. Đừng làm gì quá nhiều hoặc quá nhanh dù đã cảm thấy khỏe hơn. Hoạt động duy nhất bạn nên làm là chăm sóc bé. nên để những thành viên khác nấu ăn, giặt ủi và làm các công việc nhà lặt vặt khác. Đừng quên lên kế hoạch trước để có đủ nhân lực giúp bạn trong các công việc này.
  • Nên ngủ khi bé ngủ. Vì chắc chắn bạn sẽ bị mất ngủ nhiều đêm, nên cần phải tranh thủ chợp mắt vào ban ngày. Nên cố gắng ngủ càng nhiều càng tốt (dù có thể gián đoạn) hệt như trước khi sinh bé. nên tắt điện thoại và treo bảng “Không làm phiền” trước cửa phòng.

Khi nào cần gọi bác sĩ

Liên hệ với bác sĩ của bạn nếu phát hiện bất cứ dấu hiệu nào sau đây, bởi nó có thể cho thấy quá trình phục hồi đang không tiến triển như mong đợi hoặc bạn đang bị nhiễm trùng:
  • Thân nhiệt trên 38 độ C kéo dài hơn một ngày.
  • Sản dịch có màu đỏ tươi hoặc chảy nhiều ở thời điểm 4 ngày sau khi sinh. Hoặc sản dịch có các tụ máu đông lớn.
  • Sản dịch có mùi hôi. Sản dịch bình thường sẽ có mùi ẩm mốc nhẹ giống như trong kỳ kinh nguyệt bình thường.
  • Đau ở vùng bụng dưới sau khi sinh vài ngày
  • Dấu hiệu nhiễm trùng (nóng, ửng đỏ, sưng tấy, mưng mủ) tại khu vực tầng sinh môn hoặc vết mổ.
Nếu làm theo các hướng dẫn này, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy chẳng mấy chốc cơ thể lại trở về trạng thái bình thường như trước khi sinh. Vì mang thai là một quá trình bình thường, không phải là một loại bệnh lý, cơ thể sẽ nhanh chóng phục hồi. Sau vài ngày khó chịu, bạn sẽ chóng quên hết cơn đau và đắm chìm trong niềm vui với bé.

Chủ đề liên quan: